گوله شدن یا پرز زدن پارچه یکی از رایجترین مشکلاتی است که بعد از چند بار شستوشو در روتختیها دیده میشود. این گولههای کوچک زمانی تشکیل میشوند که الیاف کوتاهتر در اثر اصطکاک از سطح پارچه بیرون میزنند، به هم میپیچند و توپهای ریز میسازند. خوشبختانه با چند روش ساده میتوان این مشکل را کاهش داد یا برطرف کرد.
چرا پارچه پرز میزند؟
سه عامل اصلی در این اتفاق نقش دارند: کیفیت و طول الیاف، میزان اصطکاک، و شرایط شستوشو. الیاف کوتاهتر راحتتر از بافت بیرون میزنند؛ به همین دلیل پارچههای ارزانقیمت با الیاف کوتاه بسیار زودتر از پارچههای باکیفیت گوله میشوند. اصطکاک هم توضیح میدهد که چرا معمولاً فقط بعضی قسمتها پرز میزنند، نه کل روتختی.
استفاده از دستگاه پرزگیر پارچه
دستگاههای پرزگیر برقی یا دستی، ارزانترین و سریعترین راه برای از بین بردن گولههای پارچه بدون آسیب به بافت اصلی هستند. برای بهترین نتیجه، پارچه را روی سطح صاف پهن کنید، آن را کمی بکشید تا چروک نداشته باشد و دستگاه را بدون فشار زیاد و در یک جهت حرکت دهید.
شستوشوی صحیح برای پیشگیری
شستوشو با آب سرد، دوری از سرعت چرخش بالا و جدا شستن روتختی از لباسهای زیپدار یا زبر، احتمال پرز زدن را بهشدت کاهش میدهد. زیپ، دکمه و پارچههای زبر مثل حوله و جین، در طول چرخهی شستوشو مثل سنباده روی روتختی عمل میکنند.
جدول عوامل مؤثر و راهکار
| عامل | اثر | راهکار |
|---|---|---|
| شستن با لباس زبر و زیپدار | اصطکاک شدید و پرز زدن سریع | روتختی را جداگانه بشویید |
| سرعت چرخش بالا | سایش بیشتر الیاف | از برنامه ملایم استفاده کنید |
| پر بودن بیشازحد ماشین | مالش مداوم پارچهها به هم | بار ماشین را کم نگه دارید |
| تراکم پایین پارچه | خروج راحتتر الیاف کوتاه | پارچه با تراکم بالاتر انتخاب کنید |
| خشککن داغ | تشدید سایش و پرز | در هوای آزاد خشک کنید |
انتخاب پارچه با کیفیت بالاتر
پارچههای با تراکم نخ بالاتر (مثل نخپنبه باکیفیت) بسیار کمتر از پارچههای ارزانقیمت دچار پرز زدن میشوند. اگر پارچهای بعد از یکی دو بار شستوشو شروع به گوله شدن کرد، معمولاً مشکل از روش شستوشو نیست، از کیفیت الیاف است. راهنمای تشخیص کیفیت پیش از خرید در مقالهی تشخیص کیفیت پارچه روتختی آمده است.
روش درست پرزگیری قدم به قدم
- پارچه را روی سطح صاف و سفت پهن کنید.
- ناحیهی موردنظر را با دست کمی بکشید تا چروک نداشته باشد.
- دستگاه را با فشار کم و در یک جهت حرکت دهید.
- هر چند دقیقه مخزن دستگاه را خالی کنید تا کارایی تیغه حفظ شود.
- بعد از پرزگیری، یک بار پارچه را بتکانید یا سطحش را تمیز کنید.
چه کارهایی نکنیم
- کشیدن گولهها با دست: باعث بیرون کشیده شدن الیاف بلند و آسیب دائمی به بافت میشود.
- استفاده از تیغ اصلاح روی پارچههای ظریف: خطر بریدن پارچه دارد.
- فشار زیاد با دستگاه پرزگیر: میتواند بافت را نازک کند.
- نادیده گرفتن اتیکت: برنامهی نامناسب شستوشو، مشکل را تکرار میکند.
تفاوت پارچهها در پرز دادن
پارچههای نخپنبهی باکیفیت با تراکم بالا معمولاً مقاومت خوبی نشان میدهند؛ به همین دلیل سرویس روتختی پنبه نخ برای استفادهی روزمره انتخاب مطمئنی است. روتختی مخمل بهدلیل بافت پرزدارش رفتار متفاوتی دارد و بیشتر با خوابیدگی پرز مواجه میشود تا گوله شدن؛ برای آن، برنامهی ملایم و پرهیز از خشککن داغ اهمیت بیشتری دارد. چکلیست کامل نگهداری را در مقالهی نگهداری و افزایش عمر پارچه روتختی ببینید.
جمعبندی
پرز زدن بیشتر یک مسئلهی کیفیت پارچه و روش شستوشوست تا یک اتفاق اجتنابناپذیر. روتختی را جداگانه و با برنامهی ملایم بشویید، از خشککن داغ پرهیز کنید و برای گولههای موجود از دستگاه پرزگیر استفاده کنید. برای کاهش این مشکل از ابتدا، پیشنهاد میکنیم از پارچههای باکیفیت سرویس روتختی استفاده کنید.
سوالات متداول
آیا پرزگیری به پارچه آسیب میزند؟
اگر با دستگاه مناسب و فشار کم استفاده شود، آسیبی به بافت اصلی پارچه وارد نمیشود. فشار زیاد یا کشیدن گولهها با دست است که به بافت آسیب میزند.
چرا فقط بعضی قسمتهای روتختی گوله میشود؟
معمولاً قسمتهایی که بیشترین اصطکاک را دارند (مثل زیر بدن) زودتر دچار پرز زدن میشوند.
آیا سرکه سفید در شستوشو کمک میکند؟
بله، افزودن کمی سرکه سفید به آب شستوشو میتواند نرمی پارچه را حفظ کند و به کاهش پرز زدن کمک کند.
چرا پارچه من بعد از دو بار شستوشو گوله شد؟
این معمولاً نشانه کیفیت پایین الیاف است، نه اشتباه در شستوشو. الیاف کوتاه در پارچههای ارزانقیمت راحتتر از بافت بیرون میزنند.
آیا میتوان گولهها را با دست جدا کرد؟
توصیه نمیشود؛ کشیدن با دست باعث بیرون آمدن الیاف بلند و آسیب دائمی به بافت پارچه میشود. از دستگاه پرزگیر استفاده کنید.
خشککن باعث پرز زدن میشود؟
خشککن داغ سایش الیاف را بیشتر میکند و میتواند مشکل را تشدید کند. خشک کردن در هوای آزاد گزینه امنتری است.
